Typ een getal en je ziet meteen hoe je het in Romeinse cijfers schrijft, of typ Romeinse cijfers zoals MCMXCIV en lees af welk getal het is. De converter laat stap voor stap zien hoe de uitkomst is opgebouwd en legt bij ongeldige cijfers (IIII, VX, IC) uit welke regel ze breken en wat de juiste schrijfwijze is. Werkt van 1 tot en met 3999, ook met kleine letters, en alles gebeurt in je browser.
Hoe het werkt
Romeinse cijfers gebruiken zeven tekens: I = 1, V = 5, X = 10, L = 50, C = 100, D = 500 en M = 1000. Je schrijft van de grootste naar de kleinste waarde en telt de waarden op: XVI is 10 + 5 + 1 = 16, en MDCLXVI gebruikt elk teken één keer en is 1666. Om vier dezelfde tekens op een rij te vermijden, zijn er zes aftrekparen: staat een kleiner teken vóór een groter, dan trek je het ervan af. IV = 4, IX = 9, XL = 40, XC = 90, CD = 400 en CM = 900. Alleen I, X en C worden afgetrokken, elk alleen van de twee eerstvolgende grotere tekens (I van V en X, X van L en C, C van D en M), en nooit twee tegelijk. V, L en D worden nooit herhaald en nooit afgetrokken. Om een getal om te rekenen pakt de tool steeds de grootste waarde uit de rij M, CM, D, CD, C, XC, L, XL, X, IX, V, IV, I die nog past, schrijft die op, trekt hem af en herhaalt dat tot er niets over is. Andersom leest hij de Romeinse cijfers van links naar rechts: een teken wordt afgetrokken als het volgende groter is en anders opgeteld. Daarna controleert hij of de uitkomst, opnieuw uitgeschreven, precies je invoer oplevert. Zo vallen schrijfwijzen als IIX of VV op, die wel iets optellen maar niet volgens de regels zijn. Het grootste getal in de standaardnotatie is 3999 (MMMCMXCIX), omdat M maar drie keer mag voorkomen. Een nul, negatieve getallen of breuken bestaan niet.
Uitgewerkt voorbeeld
Het jaar 1994 splits je in duizendtallen, honderdtallen, tientallen en eenheden: 1000 + 900 + 90 + 4. Elk deel heeft zijn eigen teken: 1000 = M, 900 = CM (100 vóór 1000), 90 = XC (10 vóór 100) en 4 = IV (1 vóór 5). Samen: 1994 = M + CM + XC + IV = MCMXCIV. Andersom is MMXXVI: M + M + X + X + V + I = 1000 + 1000 + 10 + 10 + 5 + 1 = 2026. Een veelgemaakte fout is IC voor 99. I mag alleen van V en X worden afgetrokken, dus 99 bouw je op uit 90 + 9: XC + IX = XCIX. Zo is 49 ook XLIX (niet IL) en 1999 MCMXCIX (niet MIM).